Uczniowie i naukowcy - o korzyściach ze współpracy w projekcie "Szkoła bliżej nauki"

  • 18 czerwca 2019

Blisko 2000 uczniów i 160 nauczycieli z 38 szkół podstawowych wzięło udział w projekcie edukacyjnym „Szkoła bliżej nauki”. W tym gronie znalazły się również wszystkie trzy szkoły z Kobyłki. Dwuletni projekt przygotowało Centrum Nauki Kopernik w partnerstwie z Biurem Edukacji Urzędu m.st. Warszawa i 6 gminami Mazowsza.

Oprócz Kobyłki w gronie wybranych do projektu gmin znalazł się Grodzisk Mazowiecki, Otwock, Żyrardów, Lesznowola i Stare Babice. Dzięki zaangażowaniu samorządów każda ze szkół, biorących udział w programie otrzymała 10 mobilnych zestawów edukacyjnych "Woda", sprzęt i materiały do szkolnych pracowni z biologii, chemii, fizyki, geografii i matematyki oraz po 50 zestawów do nauki programowania Micro:bit.

Podstawowym celem projektu było stworzenie warunków dla nauczania z wykorzystaniem elementów metody badawczej w szkołach, które zgłosiły się do programu. Nauczyciele – uczestnicząc w serii warsztatów w Centrum Nauki Kopernik gdzie sami stawiali pytania, tworzyli scenariusze i eksperymentowali z wybranymi interaktywnymi eksponatami  – zdobyli praktyczną wiedzę w stosowaniu metody badawczej. Uczniowie brali udział w zajęciach rozwijających ich kompetencje w zakresie przedmiotów matematyczno-przyrodniczych i informatyki. Potem w warsztatach kształtujących umiejętność samodzielnego myślenia i twórczego rozwiązywania problemów podczas pracy w zespołach. Zamiast przyswajania wiedzy z podręczników, uczniowie stawali się twórcami wiedzy.

Uczniowie klas 5 i 6 - pod okiem Marcina Grabowskiego, biologa z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu - uczestniczyli w projekcie „M3 dla pszczoły”. Badali „strategię życiową” owadów, ich wymagania pokarmowe i rozwojowe oraz  sposoby konieczne do ich ochrony. Barbara Pietrzak, ekolog i biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Warszawskiego zaproponowała uczniom, by poszukali odpowiedzi na pytanie w jaki sposób środowisko (np. obecność drapieżników) kształtuje zachowania zwierząt. Wybrali badania nad zachowaniem rozwielitek i projekt „Środowisko czyni zwierzę”. Musieli wykazać się dużą cierpliwością (najpierw trzeba było założyć hodowlę) i odpowiedzialnością (by móc prowadzić obserwacje, zapisywać wnioski – trzeba było dbać o rozwielitki). Takie same zasady obowiązywały przy kolejnym projekcie „Koroduj”, do którego Magdalena Osial, chemiczka z Uniwersytetu Warszawskiego, zaprosiła uczniów  klas 7 i 8. Oni postanowili  zbadać wpływ czynników zewnętrznych na wytrzymałość metali oraz wpływ produktów korozji na wzrost roślin. Dariusz Aksamit, fizyk medyczny z Politechniki Warszawskiej też zaprosił uczniów klas 7 i 8. Zaproponował, by sami zaprojektowali i zbudowali układ do odczytu detektorów radonu i wykonali pomiary stężenia tego pierwiastka w swoim otoczeniu. Tak powstał projekt „Radon – zmierz to”. Uczestnicząc w nim zdobyli rzetelną wiedzę o samym promieniowaniu.

Uczniowskie projekty badawcze były ukoronowaniem wszystkich wcześniejszych działań, które koncentrowały się na upowszechnianiu w szkołach nauczania metodą badawczą. Najpierw nauczyciele i uczniowie ją poznali, potem ćwiczyli wykorzystanie jej różnych elementów, by w końcu zdobyte kompetencje zastosować w całym złożonym procesie badawczym.

Te eksperymenty były bliskie życiu i codzienności, dlatego tak zaangażowały uczestników. Wymagały zaprojektowania i przeprowadzenia doświadczenia, postawienia pytań, hipotez, zebrania wyników, zapisania spostrzeżeń, analizy obserwacji i wyciągnięcia wniosków. Na tym polega metoda badawcza. W ten sposób dzieci uczą się myślenia, samodzielności i zdobywają kompetencje potrzebne do życia w realiach XXI wieku.

Projekt był dofinansowany z Funduszy Europejskich w ramach poddziałania 10.1.2 Edukacja w ramach ZIT. Dofinansowanie z RPO WM: 4 733 416, 65 zł.